معبد صخره ای ویر ، داش کسن


داش کسن در10 کیلومتری سمت جنوب شرقی سلطانیه و در ارتفاعات مشرف به روستای ویر قرار دارد. پلان این آرامگاه مستطیل شکل به طول 400 متر و عرض 300 متر میباشد . درداخل این محوطه ودرسمت جنوبی آن با برداشتن سنگهای محل و در دل کوه سه طاق نسبتآ عمیق کنده شده یک طاق درسمت جنوب دیواره، و دو طاق دراضلاع شرقی و غربی وجود دارد . درحد فاصل این سه طاق حجاریهای زیبایی دیده می شود ازجمله اینکه نقش دو اژدها درطرفین ایوان ، قرینه هم و در مقابل یکدیگر حجاری و حکاکی شده وطول هرکدام ازآنها 3.5 متر قابل اندازه گیری می باشد . درطرفین این نقش محرابهای زیبایی منقوش به نقش و طرحهای اسلیمی ، گل و بوته و مقرنس های سنگی ، حجاری شده اند .عده ا ی ازباستان شناسان و کارشناسان میراث فرهنگی این اثر منحصر بفرد را با اثر(( برده تیکن)) و ((اشکفت فرهاد)) مقایسه نمود و سبک کار و موتیفهای آن را با نقوش و حجاریهای طاق بستان در کرمانشاه همسان دانسته اند و بنابر این طرز تفکر ایشان برای آثار داش کسن دو دوره تصور نموده اند دوره نخست را مربوط به آئین مهر پرستی و متعلق به دوران ساسانی دانسته و دوره بعدی با نقوش اژدها برگ مو پیچک و خطوط اسلیمی تبین شده و متعلق به دوره ایلخانی دانسته اند. سنگهای سبز رنگ بکار گرفته در عناصر اندامهای شهر سلطانیه همانند دیوار و حصار ، بطور دقیق و یقین از محل آرامگاه داش کسن (سنگ بر) بریده شده اند. بطوریکه همسان بودن سنگهای حصار سلطانیه با این محل و وجود جاده قدیمی مابین داش کسن با سلطانیه و فرو افتادن قطعاتی ازآنها هنگام حمل و نقل که تا امروزقابل رویت اند روشن گردیده است . بنا براین محوطه تاریخی داش کسن در ردیف آرامگاههای دوران ایلخانی طبقه بندی میگردد . به جهت فوت ابوسعید خان بهادر و متروکه ماندن این منطقه ناقص و نیمه کاره مانده است. هم چنانکه قبلا مذکورافتاد محوطه تاریخی موسوم به داش کسن درنزدیکی روستای (ویر یا ویار) قرار گرفته و خود این مرکز جمعیتی حدود شهر سلطانیه دارد.

کاوش در معبد صخره ای داش کسن:
همزمان با کاوش شهر قدیم سلطانیه کاوش معبد صخره ای داش کسن که یکی از معتبرترین معماری صخره در ایران است انجام گردید.

 کاوش معبد صخره ای ویر به لحاظ آنکه کلاً در محدوده آوار برداری انجام می شود و این آوار همواره با سنگهای چند صد کیلوئی همراه است لذا بسیار سخت و وقت گیر است، ضمن آنکه طبقه بندی سنگ های فرو افتاده در پای کار به منظور استفاده مجدد در مرمت بنا کار را مشکل میسازد. زیر تمام سنگ های فرو افتاده با دقت کامل تا آخرین سطح پاخور معبد به پایین هدایت می شوند. سعی هیئت کاوش در این است که با کاوش معبد صخره ای داشکسن مبادرت به معرفی کامل یکی از نادرترین آثارصخره ایران که از ویژگی منحصر بفردی برخوردار است توفیق یابد. معماری داش کسن اوج معماری صخره ای ایران با یک نقشه از پیش تدوین شده چه از نظر پلان و چه از نظر تزئینات به حساب می آید و از سوی دیگر علاوه بر روشن نمودن روند تکاملی معماری صخره ی ایران بازگوی نفوذ فرهنگ چین در دوران ارغون تا زمان سلطان محمد خدابنده هم می باشد.
قابل ذکر است در سال 1387 محوطه تاریخی این اثر جهانی و منحصر بفرد توسط سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان ، آوار برداری ، سازماندهی و مستندسازی گردیدمنبع میراث فرهنگی


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها:


تاريخ : ۱۳٩٠/٥/۱۸ | ۱٠:٢٧ ‎ب.ظ | نویسنده : اکبررحیمی | نظرات ()